Boek 5/Achtergrond: Linked Data in een dozijn

Sinds de eerste ervaringen binnen proeftuin Omgevingen wordt Linked Data nu meer en meer in de dagelijkse praktijk gebruikt bij een groeiend aantal organisaties. Het is belangrijk om de mogelijkheden van Linked Data structureel in te passen in de visie en het beleid op het gebied van ketensamenwerking en het slim gebruik van data over grenzen heen. Wat Linked Data voor uw organisatie kan betekenen.

1. Linked Data richt zich op open standaarden, conform overheidsbeleid
   Linked Data bouwt voort op breed geaccepteerde open internetstan­daarden (W3C) en standaarden zoals die voorkomen op de ‘Pas toe of leg uit’-lijst van de Nederlandse overheid.
   
   
2. Linked Data zorgt voor een web van data
   Naast het web van documenten, waarbij hyperlinks geen betekenis hebben (de eerste versie van het internet), ontstaat met Linked Data een web van data, waarbij hyperlinks wel betekenis hebben (de verbeterde versie van het internet, waarbij data betekenisvol verbonden kan worden).
   
   
3. Linked Data zorgt voor beter vindbare en linkbare data
   Door het toevoegen van unieke identifiers (URI’s) aan data, wordt data beter vindbaar. Niet voor eindgebruikers, maar voor machines (machine-leesbare data). Daardoor kunnen computers het zoekwerk doen en wordt data linkbaar over het internet, sector-, domein- en organisatie overstijgend (federatieve architectuur en connectivity).
   
   
4. Linked Data zorgt voor begrijpelijke data
   Door het toevoegen van betekenis (semantiek) aan data, wordt data beter begrijpbaar voor eindgebruikers, zodat besluitvorming op basis van deze data beter kan zijn.
   
   
5. Linked Data bevordert de kwaliteit en hergebruik van data
   Linked Data is zelf-beschrijvend, oftewel metadata en provenance data zijn een integraal onderdeel van Linked Data en worden op dezelfde uniforme manier vastgelegd. Daarmee wordt de kwaliteit van de data verder verhoogd.
   
   
6. Linked Data zorgt voor één uniform formaat
   Bij Linked Data wordt alles uitgedrukt met RDF triples (subject-predica­te-object constructies) in knowledge graphs (kennismodellen), waardoor er één uniforme manier is om data te modelleren en te definiëren. Omdat er sprake is van één uniform formaat, behoren conversieproblemen tot het verleden.
   
   
7. Linked Data interoperabiliteit door hergebruik vocabulaires
   Er wordt gebruikgemaakt van standaard vocabulaires, waardoor:
   • Het uitwisselen van gegevens vereenvoudigd wordt (interoperabiliteit);
   • Hergebruik van gegevens bevorderd wordt, omdat meer dezelfde taal wordt gesproken;
   • Kloven tussen datasilo’s makkelijker te overbruggen zijn, omdat er minder detail mappingen nodig zijn en gemakkelijker de link gemaakt kan worden tussen dataobjecten uit verschillende bronnen en er meer sprake is van harmonisatie en orkestratie dan van integratie. Bovendien kan data uit verschillende bronnen met één query bevraagd worden door middel van een federated query;
   • Zoekopdrachten tot betere resultaten leiden, omdat data uit verschillende bronnen makkelijker met elkaar gecombineerd kan worden, beter gefilterd kan worden en beter geaggregeerd kan worden in slimme datatoe­passingen (smart data).
     
     
8. Linked Data biedt flexibiliteit
   Linked Data biedt de flexi­biliteit om naast standaard vocabu­laires ook zelf vocabu­laires te definiëren als dat nodig is, conform hetzelfde uniforme modelleringsprincipe. Daardoor zijn knowledge graphs (kennismodellen) oneindig uitbreidbaar op een consistente en prak­tische manier en kan een eigen kennisdomein in detail gemodelleerd worden.
   
   
9. Linked Data werkt aan de hand van een breed afgesproken richtlijn
   Linked Data kent vier principes en een vijfsterrenmodel, dat gebruikt kan worden als richtlijn om data stap-voor-stap meer open en meer gelinkt te maken met de gewenste open dataformaten en betekenisvolle links tussen databronnen op het hoogste niveau (vijf sterren). Die werkwijze is conform de FAIR-dataprinci­pes (Findable, Accessible, Interoperable, Re-usable data).
   
   
10. Linked Data biedt uitkomst bij het doorzien van complexe vraagstukken
    Linked Data leent zich uitste­kend voor het maken van visualisaties om zo verdachte patronen, afhankelijkheden en feiten ‘on-the-fly’ sneller en beter te kunnen doorzien. Iets dat met meer rigide traditionele oplossingen vaak veel moeilijker, tijdrovender en duurder is.
    
    
11. Linked Data zorgt voor kosten-efficiënte oplossingen
    Linked Data is een kosten-efficiënte en meer flexibele data-integratie oplossing ten opzichte van meer traditionele data-integratie oplossingen. Het leent zich uitstekend voor een aanpak waarbij men kleinschalig kan beginnen en stap-voor-stap oplossingen kan uitbreiden, conform de best practices die er zijn (W3C/OGC best practices, ook in relatie tot geodata).
    
    
12. Linked Data kan ook aangeboden worden via API’s
    Inmiddels is relatief veel ervaring opgedaan met het beschikbaar maken van Linked Data via API’s, waardoor het werken met Linked Data voor webontwikkelaars laagdrempeliger wordt.

Weergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat

Naar de pagina met de definitie van ‘Data’

Weergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat

Naar de pagina met de definitie van ‘data’

Het World Wide Web Consortium is een organisatie die de webstandaarden voor het wereldwijde web ontwerpt, zoals HTML, XHTML, XML, CSS en de Web Content Accessibility Guidelines. Het wordt geleid door Tim Berners-Lee, de originele bedenker van het HTTP-protocol en HTML, waar het web oorspronkelijk en nog steeds grotendeels op gebaseerd is.

Naar de pagina met de definitie van ‘W3C’

Een sector is een deel van de economie. Het is een benaming voor alle bedrijven samen die actief zijn in een bepaalde categorie producten of diensten.

Naar de pagina met de definitie van ‘sector’

Resource Description Framework (RDF) is een standaardmodel voor gegevensuitwisseling op het web. RDF heeft functies die het samenvoegen van gegevens vergemakkelijken, zelfs als de onderliggende schema's verschillen, en het ondersteunt specifiek de evolutie van schema's in de loop van de tijd zonder dat alle gegevensgebruikers moeten worden gewijzigd.

Naar de pagina met de definitie van ‘RDF’

Weergave van een feit, begrip of aanwijzing, geschikt voor overdracht, interpretatie of verwerking door een persoon of apparaat

Naar de pagina met de definitie van ‘gegevens’

Om partijen die open data publiceren te stimuleren om hun data in een zo herbruikbaar mogelijk formaat beschikbaar te stellen, heeft Tim Berners-Lee een vijfsterrenmodel voorgesteld.

Naar de pagina met de definitie van ‘vijfsterrenmodel’

De internationale Findable, Accessible, Interoperable, and Re-usable (FAIR)-principes zijn richtlijnen voor de manier van beschrijven, opslag en publicatie van wetenschappelijke data.

Naar de pagina met de definitie van ‘FAIR’

Een application programming interface (API) is een verzameling definities op basis waarvan een computerprogramma kan communiceren met een ander programma of onderdeel (meestal in de vorm van bibliotheken). Vaak vormen API's de scheiding tussen verschillende lagen van abstractie, zodat applicaties op een hoog niveau van abstractie kunnen werken en het minder abstracte werk uitbesteden aan andere programma's. Hierdoor hoeft bijvoorbeeld een tekenprogramma niet te weten hoe het de printer moet aansturen, maar roept het daarvoor een gespecialiseerd stuk software aan in een bibliotheek, via een afdruk-API.

Naar de pagina met de definitie van ‘API’